اساس کاردستگاه دوش هوا Air Shower

این دستگاه بر اساس پاشش هوا بر روی لباس کاربرکار می کند. دستگاه دوش هوا یک اتاقک است که با قرارگیری در ورودی اتاق تمیز و یا هر محیط کنترل شده، مانع از ورود آلودگی و پارتیکل موجود بر روی بدن و لباس به محیط تمیز می شود.هوای تولید شده توسط فن دستگاه پس از عبور از فیلتر اولیه و فیلتر هپا از طریق نازلها با سرعت بالا بر روی لباس دمیده میشود و ذرات و پارتیکل موجود را از بین می برد.

دوش هوا چیست؟

دوش هوا دستگاهی است که در ورودی اتاق‌های تمیز نصب می‌شود و با حذف ذرات معلق مانند گرد و غبار، میکروب‌ها و آلاینده‌ها از روی لباس و تجهیزات افراد، از ورود آن‌ها به محیط‌های حساس جلوگیری می‌کند. این دستگاه بین فضای تعویض لباس و اتاق تمیز قرار گرفته و از فیلترهای پیشرفته برای ممانعت از نفوذ ذرات تا 0.3 میکرون با کارایی 99.99% استفاده می‌کند. دوش هوا در صنایعی مانند تولید نیمه‌هادی‌ها و داروهای استریل، که کوچک‌ترین آلودگی خسارات جدی به دنبال دارد، نقش حیاتی ایفا می‌کند. بدنه استیل ضدزنگ و طراحی ارگونومیک آن، دوام و انطباق با استانداردهای جهانی را تضمین می‌کند.

نحوه عملکرد دوش هوا

عملکرد دوش هوا بر پایه اصول مهندسی ساده اما بسیار مؤثر استوار است. هنگامی که فرد یا تجهیزات وارد محفظه دوش هوا می‌شوند، درب‌ها به‌صورت خودکار قفل می‌شوند تا از باز شدن همزمان درب‌ها و ورود هوای آلوده به داخل جلوگیری شود. سپس، جت‌های هوای پرسرعت از نازل‌های نصب‌شده در دیوارها یا سقف با سرعتی بین 20 تا 30 متر بر ثانیه دمیده می‌شوند. این جت‌ها ذرات معلق را از روی سطوح جدا می‌کنند.

هوای دمیده‌شده توسط فیلترهای HEPA یا ULPA تصفیه می‌شود که قادرند ذرات به اندازه 0.3 میکرون را با کارایی 99.97% جذب کنند. هوای آلوده پس از عبور از فیلترها، از طریق شبکه‌های کف محفظه خارج شده و دوباره به چرخه بازمی‌گردد. مدت زمان یک سیکل دوش هوا معمولاً بین 20 تا 40 ثانیه است، اگرچه این زمان بسته به مدل و نیازهای خاص قابل تنظیم است.

سیستم‌های کنترل پیشرفته، مانند PLC و نمایشگرهای لمسی، امکان تنظیم دقیق زمان سیکل، تعداد نازل‌ها و نظارت بر عملکرد دستگاه را فراهم می‌کنند. برخی مدل‌های پیشرفته دوش هوا مجهز به حسگرهای فشار و دما هستند که سلامت فیلترها را بررسی کرده و در صورت نیاز هشدار می‌دهند. این ویژگی‌ها کارایی و ایمنی دستگاه را به‌طور قابل‌توجهی افزایش می‌دهند.

انواع دوش هوا

دوش‌های هوا در انواع مختلفی طراحی می‌شوند تا نیازهای متنوع صنایع را برآورده کنند. در ادامه، به انواع اصلی دوش هوا و ویژگی‌های آن‌ها اشاره می‌کنیم:

دوش هوای تک‌نفره

این نوع برای استفاده یک نفر در هر سیکل طراحی شده و برای اتاق‌های تمیز کوچک یا با تردد کم مناسب است. ابعاد جمع‌وجور آن‌ها امکان نصب در فضاهای محدود را فراهم می‌کند. دوش‌های تک‌نفره معمولاً دارای 16 نازل هستند و چرخه پاک‌سازی سریعی ارائه می‌دهند.

دوش هوای چندنفره

این مدل‌ها ظرفیت پذیرش چندین نفر (معمولاً 2 تا 6 نفر) را به‌صورت همزمان دارند و برای اتاق‌های تمیز بزرگ‌تر یا با تردد بالا ایده‌آل هستند. طراحی آن‌ها به‌گونه‌ای است که کارایی پاک‌سازی را حتی در استفاده گروهی حفظ می‌کنند. این دوش‌ها ممکن است تا 36 نازل داشته باشند.

دوش هوای تونلی

دوش‌های تونلی برای پاک‌سازی تجهیزات بزرگ، مانند کالسکه‌ها، پالت‌ها یا مواد اولیه، طراحی شده‌اند. این مدل‌ها ابعاد بزرگ‌تری دارند و برای انتقال مواد به داخل یا خارج اتاق تمیز استفاده می‌شوند. دوش‌های تونلی معمولاً در صنایعی مانند داروسازی و هوافضا کاربرد دارند.

دوش هوای پیشرفته

برخی دوش‌های هوا مجهز به ویژگی‌های خاصی مانند لامپ‌های UV برای ضدعفونی، سیستم‌های مه‌پاش ضدعفونی‌کننده، یا حسگرهای هوشمند برای نظارت بر کیفیت هوا هستند. این مدل‌ها برای کاربردهای خاص، مانند تولید محصولات بیولوژیکی یا اتاق‌های عمل، طراحی شده‌اند.

انتخاب نوع مناسب دوش هوا به عواملی مانند تعداد کاربران، نوع تجهیزات، فضای موجود و نیازهای خاص صنعت بستگی دارد.

تجهیزات الکتریکی:

سیستم کنترلی این دستگاه مجهز به PLC و HMI بوده و دارای منوی کامل و کاربری آسان می باشد.دستگاه همچنین مجهز به سیستم اینترلاک نیز می باشد.کلیه عملیات دستگاه به صورت اتوماتیک انجام می شود.

انواع:

دوش هوا به صورت استاندارد یک دستگاه کاملا مستقل بوده و نیاز به اتصال به تجهیزات و تاسیسات جانبی ندارد.این دستگاه بر اساس نیاز مشتری می تواند به گونه ای طراحی و تولید گردد که به سیستم هواساز متصل شود.

استفاده از دستگاه:

هنگامی که فرد وارد اتاق دوش هوا می شود، دربها به صورت اتوماتیک قفل شده و پاشش هوا بر اساس زمان تنظیم شده انجام میشود.در پایان قفل دربها باز شده و فرد می تواند خارج شود.

• دوش هوا مجهز به سیستم هوشمند مجهز به سنسور جهت جلوگیری از استفاده ناصحیح از دستگاه

• مجهز به کلید اضطراری (stop) در مواقع خاص

• جنس بدنه داخلی و خارجی، نازل‌ها و دریچه‌ها و تجهیزات داخل کابین تماما استنلس استیل SS304

• قابلیت کنترل زمان و اسپری (Mist Shower)

• مجهز به سیستم مکش و پمپ جهت تخلیه مایعات اضافی (در نوع Mist Shower)

• مجهز به سیستم کنترل هوشمند PLC

• مجهز به لوگوی معتبر Siemens و پنل HMI

• مجهز به مخزن 5 و 12 لیتری مایع ضد عفونی‌کننده (در نوع Mist Shower)

• روشنایی داخل کابین به وسیله چراغ LED مخصوص CleanRoom تامین می‌گردد

• ارائه مستندات DQ-IQ-OQ

کاربردهای دوش هوا در صنایع مختلف

دوش هوا در صنایعی که نیاز به محیط‌های بسیار تمیز دارند، کاربرد گسترده‌ای دارد. برخی از این صنایع عبارتند از:

داروسازی

در تولید داروهای استریل، مانند آمپول‌ها و ویال‌ها، دوش هوا از آلودگی متقاطع جلوگیری می‌کند. این دستگاه به حفظ شرایط استریل در فرآیندهای تولید کمک کرده و کیفیت داروها را تضمین می‌کند.

بیوتکنولوژی

آزمایشگاه‌های تحقیقاتی و تولید محصولات بیولوژیکی، مانند واکسن‌ها و پروتئین‌های درمانی، به محیط‌های عاری از آلودگی وابسته‌اند. دوش هوا با حذف ذرات و میکروب‌ها، ایمنی این فرآیندها را افزایش می‌دهد.

الکترونیک

در تولید قطعات حساس مانند نیمه‌هادی‌ها و میکروچیپ‌ها، حتی کوچک‌ترین ذرات می‌توانند عملکرد محصول را مختل کنند. دوش هوا با پاک‌سازی افراد و تجهیزات، از خرابی محصولات جلوگیری می‌کند.

هوافضا

مونتاژ قطعات فضایی، مانند ماهواره‌ها و تجهیزات ناوبری، نیاز به دقت و پاکیزگی بالایی دارد. دوش هوا در این صنعت به حفظ استانداردهای کیفی کمک می‌کند.

پزشکی

در اتاق‌های عمل، بخش‌های مراقبت ویژه و آزمایشگاه‌های تشخیص پزشکی، دوش هوا شرایط استریل را حفظ کرده و از انتقال میکروب‌ها جلوگیری می‌کند.

دوش هوا به‌عنوان یک ابزار کلیدی، از خسارات ناشی از آلودگی جلوگیری کرده و به بهبود کارایی و ایمنی در این صنایع کمک می‌کند.

مزایای استفاده از دوش هوا

استفاده از دوش هوا در اتاق‌های تمیز مزایای متعددی به همراه دارد:

1. کاهش آلودگی: با حذف ذرات از روی لباس و تجهیزات، میزان آلودگی واردشده به اتاق تمیز را به حداقل می‌رساند.
2. بهبود کیفیت محصول: در صنایعی مانند داروسازی و الکترونیک، کاهش آلودگی منجر به افزایش کیفیت و قابلیت اطمینان محصولات می‌شود.
3. رعایت استانداردها:  به حفظ کلاس‌بندی اتاق تمیز (مانند ISO 5 یا ISO 6) کمک می‌کند.
4. کاهش هزینه‌ها: با کاهش نیاز به تمیزکاری مکرر و تعویض فیلترها، هزینه‌های عملیاتی کاهش می‌یابد.
5. افزایش ایمنی: در تولید مواد شیمیایی خطرناک یا محصولات بیولوژیکی،  از انتشار آلاینده‌ها به محیط خارجی جلوگیری می‌کند.

این مزایا دوش هوا را به یک سرمایه‌گذاری ارزشمند برای صنایع حساس تبدیل کرده است.

مشخصات فنی دوش هوا

مشخصات فنی دوش هوا بسته به مدل و کاربرد متفاوت است، اما به‌طور کلی شامل موارد زیر است:

• سرعت هوا: 20 تا 30 متر بر ثانیه.
• فیلترها: HEPA یا ULPA با کارایی 99.99% برای ذرات 0.3 میکرون.
• جنس بدنه: استیل ضدزنگ 304 یا فولاد با پوشش پودری برای مقاومت در برابر خوردگی.
• تعداد نازل‌ها: 6 تا 36 عدد، قابل تنظیم برای پوشش کامل.
• سیستم کنترل: PLC با نمایشگر لمسی برای تنظیمات دقیق.
• ابعاد: متغیر، از 1260x1000x2055 میلی‌متر برای مدل‌های تک‌نفره تا ابعاد بزرگ‌تر برای دوش‌های تونلی.
• منبع تغذیه: 220 ولت، تک‌فاز یا سه‌فاز، بسته به مدل.
• سطح صدا: کمتر از 65 دسی‌بل برای راحتی کاربران.

نحوه استفاده صحیح از دوش هوا

برای استفاده مؤثر از دوش هوا و اطمینان از حذف کامل ذرات آلاینده، رعایت مراحل و نکات زیر ضروری است. پیش از ورود به محفظه، لباس‌های تمیز و تجهیزات حفاظتی مانند کلاه و دستکش را به دقت بپوشید تا از انتقال هرگونه آلودگی اولیه جلوگیری شود. سپس، بسته به ظرفیت دستگاه، یک تا سه نفر یا تجهیزات موردنظر را وارد محفظه کنید و مطمئن شوید که به‌درستی در جای خود قرار گرفته‌اند.

با فشردن دکمه شروع یا فعال‌سازی حسگر خودکار، جت‌های هوای پرسرعت برای مدت 20 تا 40 ثانیه فعال می‌شوند؛ در این زمان، به‌آرامی بچرخید تا جریان هوا تمام سطوح بدن یا تجهیزات را پوشش دهد و ذرات به‌طور کامل جدا شوند. پس از پایان چرخه پاک‌سازی، درب خروجی به‌طور خودکار باز می‌شود و امکان ورود به اتاق تمیز فراهم خواهد شد.

جهت بهینه‌سازی فرآیند پاک‌سازی، از انجام حرکات سریع یا دویدن در داخل محفظه خودداری کنید، زیرا این­ها می‌توانند ذرات را دوباره در هوا معلق کنند. علاوه بر این، پیش از آغاز چرخه، بررسی کنید که درب‌ها کاملاً قفل شده باشند تا از نفوذ هوای آلوده به داخل جلوگیری شود. در مدل‌های پیشرفته مجهز به حسگرهای خاص، دستورالعمل‌های ارائه‌شده روی نمایشگر را با دقت اجرا کنید تا فرآیند پاک‌سازی مطابق با استانداردهای دستگاه انجام گیرد و بهترین نتیجه حاصل شود.

نگهداری و عیب‌یابی دوش هوا

برای حفظ عملکرد بهینه دوش هوا، افزایش طول عمر دستگاه و جلوگیری از خرابی‌های ناگهانی، نگهداری منظم و عیب‌یابی به‌موقع ضروری است. موارد زیر باید رعایت شوند:

بازرسی فیلترها: فیلترهای HEPA یا ULPA را هر 6 تا 12 ماه بررسی کنید و در صورت کاهش جریان هوا یا انباشت ذرات، آن‌ها را تعویض کنید.

تمیزکاری محفظه: سطوح داخلی، نازل‌ها و شبکه‌های کف را به‌صورت دوره‌ای با مواد ضدعفونی‌کننده غیرخورنده تمیز کنید.

بررسی سیستم‌های مکانیکی: فن‌ها، موتورها و حسگرها را به‌طور منظم چک کنید تا از عملکرد صحیح آن‌ها مطمئن شوید.

کالیبراسیون سیستم کنترل: سیستم‌های PLC و حسگرهای فشار را سالانه کالیبره کنید.

رفع کاهش سرعت هوا: در صورت کاهش سرعت، فیلترها را بررسی کنید و در صورت نیاز تعویض کنید یا فن را چک کنید.

برطرف کردن نقص قفل درب‌ها: سیستم قفل الکترونیکی را بررسی کنید و در صورت لزوم از تکنسین کمک بگیرید.

رفع افزایش سطح صدا: قطعات شل را محکم کنید و فن را سرویس کنید تا لرزش و صدا کاهش یابد.

نکات کلیدی در انتخاب دوش هوا

انتخاب دوش هوای مناسب نیازمند توجه به چندین عامل است:

اندازه و ظرفیت: دوش هوا باید متناسب با تعداد کاربران و فضای موجود انتخاب شود. برای مثال، دوش‌های تک‌نفره برای آزمایشگاه‌های کوچک و دوش‌های چندنفره برای کارخانه‌های بزرگ مناسب هستند.

سرعت هوا و تعداد نازل‌ها: سرعت هوای بالاتر (20-30 متر بر ثانیه) و تعداد بیشتر نازل‌ها کارایی پاک‌سازی را افزایش می‌دهد.

نوع فیلتر: فیلترهای HEPA یا ULPA با کارایی 99.99% برای ذرات 0.3 میکرون ضروری هستند. برای کاربردهای خاص، فیلترهای ULPA ممکن است ترجیح داده شوند.

جنس بدنه: استیل ضدزنگ 304 به دلیل مقاومت در برابر خوردگی و سهولت تمیزکاری توصیه می‌شود.

سیستم‌های کنترل: سیستم‌های PLC و نمایشگرهای لمسی امکان تنظیمات دقیق و نظارت بر عملکرد را فراهم می‌کنند.

انطباق با استانداردها: اطمینان حاصل کنید که دستگاه با استانداردهای بین‌المللی مانند ISO 14644 یا GMP (Good Manufacturing Practice) سازگار است.

هزینه و بودجه: قیمت دوش هوا بسته به ویژگی‌ها و مدل از 1,000 تا 100,000 دلار متغیر است. انتخاب دستگاهی با تعادل بین کیفیت و هزینه ضروری است.

پرسش‌های متداول (FAQ)

۰.دوش هوا چگونه کار می‌کند؟

افراد وارد محفظه می‌شوند، درب‌ها قفل شده و جت‌های هوای فیلترشده با سرعت 20 تا 30 متر بر ثانیه ذرات را جدا می‌کنند. هوای آلوده توسط فیلترها تصفیه شده و دوباره به چرخه بازمی‌گردد.۱. مزایای دوش هوا چیست؟

پاسخ: کاهش آلودگی، بهبود کیفیت محصول، رعایت استانداردهای اتاق تمیز، کاهش هزینه‌های عملیاتی و افزایش ایمنی از مزایای اصلی دوش هوا هستند.۲. دوش هوا در چه صنایعی استفاده می‌شود؟

پاسخ: داروسازی، بیوتکنولوژی، الکترونیک، هوافضا و پزشکی از جمله صنایعی هستند که از دوش هوا استفاده می‌کنند.۳. چگونه دوش هوای مناسب انتخاب کنیم؟

پاسخ: به اندازه، سرعت هوا، نوع فیلتر، جنس بدنه، سیستم‌های کنترل و انطباق با استانداردهایی مانند ISO 14644 توجه کنید.

۴. نگهداری دوش هوا چگونه انجام می‌شود؟

پاسخ: نگهداری شامل بازرسی و تعویض فیلترها، تمیزکاری محفظه و نازل‌ها، و بررسی سیستم‌های مکانیکی و کنترلی است.

نتیجه‌گیری

دوش هوا به‌عنوان یکی از تجهیزات کلیدی در اتاق‌های تمیز، نقش بی‌بدیلی در حفظ پاکیزگی و کیفیت در صنایع حساس ایفا می‌کند. این دستگاه با بهره‌گیری از فناوری‌های پیشرفته، نه‌تنها آلودگی را کاهش می‌دهد، بلکه به بهبود کارایی، ایمنی و رعایت استانداردهای بین‌المللی کمک می‌کند. انتخاب دوش هوای مناسب و نگهداری صحیح آن می‌تواند تأثیرات مثبت بلندمدتی بر فرآیندهای تولید داشته باشد. با درک کامل ویژگی‌ها، انواع و کاربردهای دوش هوا، صنایع می‌توانند تصمیمات آگاهانه‌ای برای بهینه‌سازی محیط‌های کاری خود بگیرند.