اتاق توزین یا اتاق نمونه برداری چیست ؟ شرکت فراز کاویان با سابقه فراوان در تولید بیش از ۱۰۰ دستگاه از انواع اتاق توزین و نمونه برداری جهت استفاده در شرکت های دارویی ، موفق به ساخت این دستگاه با آخرین متد های جهانی و دریافت کلیه ی استانداردهای کیفی و تست های رایج گردیده است. قابل ذکر است مهیا سازی شرایط لامینار و تست های مربوطه نیاز به سطح بالایی از کیفیت طراحی و تولید دارد. وظیفه اصلی اتاق توزین (نمونه برداری) ایجاد محیطی تمیز می باشد که شخص کاربر و همچنین کالای مورد توزین از هرگونه آلودگی و ذرات گرد و غبار محافظت نماید و همچنین باعث می گردد این ذرات معلق در هوا که بر اثر توزین (یا نمونه برداری) تولید شده اند به فضای خارج از اتاق نیز منتشر نگردند در واقع این اتاق وظیفه محافظت از کاربر، کالا و همچنین محیط پیرامونی اتاق را بعهده دارد.
کاربرد اتاق توزین یا اتاقک نمونه برداری :
- عملیات توزین در شرکت های داروسازی و آزمایشگاهها
- عملیات غربال و الک کردن عملیات جداسازی پودرها و مایعات
- عملیات پر نمودن مخازن از مواد اولیه
- عملیات پر نمودن و تخلیه رآکتورها، خشک کننده ها، گرانول سازی و…
- عملیات آسیاب کردن مواد، توزیع مواد و…
📑 فهرست مطالب
اتاق توزین یا اتاق نمونه برداری چگونه کار میکند؟
دمش جریان هوا از فیلترهای سقف از بالا به پایین
هوای مکش شده از بیرون اتاق به میزان ۳۰-۱۰ جهت ایجاد فشار منفی
هوای تخلیه شده متعلق در هوا مستقیم پس از پیش فیلتر G4 و F7 /F8/ F9 انتهای اتاق
تعویض فیلتر هوا از سقف با فیلتر H14
ایجاد هوای مثبت بوسیله موتور فن رادیال
عبور جریان هوای دمشی به میزان ۳۰-۲۰ متر بر ثانیه پس از عبور از فیلتر هپا H13 / H14
عبور ۷۰-۹۰ درصد جریان هوا از فیلتر هپا H13 / H14 سقف به سمت پایین
مزایا و مشخصات اصلی این اتاقها چیست؟
ایجاد فشار منفی درون اتاق جهت جلوگیری از انتشار ذرات در محیط مجاور
ایجاد سرعت خروجی از فیلتر هپا با سرعت 0.36M/S – 0.54 M/S
ایجاد سیستم A-GMP
ایجاد روشنایی بالای ۵۰۰ لوکس
- دارای سیستم اعلام پرشدگی هریک از فیلترها شامل پیش فیلتر ، کیسه ای و هپا
تجهیزات سفارشی شامل چه مواردی است؟
سیستم هوشمند جهت افزایش دور موتور نسبت به پرشدگی تدریجی فیلترها به صورت خودکار
سنسور نشاندهنده پرشدگی کلیه فیلترها همزمان
سیستم ایجاد هشدار فشار منفی اتاق همراه با آلارم هشدار در صورت تغییر شرایط فشار منفی
سیستم هوشمند تنظیم دور موتور فن جهت افزایش فشار منفی اتاق در شرایط خاص
اتاق توزین (Weighing Booth) چیست؟
اتاق توزین یا Weighing Booth یکی از تجهیزات حیاتی در صنایع دارویی، شیمیایی، غذایی و آزمایشگاهی است که برای توزین ایمن و کنترلشده مواد پودری و سمی به کار میرود. این تجهیز، یک محفظه با جریان هوای کنترلشده است که مانع از پخش ذرات خطرناک به محیط اطراف و آسیب به اپراتور میشود. در این مقاله به بررسی ساختار، عملکرد، مزایا و کاربردها، روشهای نگهداری و کالیبراسیون و نکات مهم در خرید و نصب آن میپردازیم و به پرسشهای رایج در این زمینه پاسخ میدهیم.
عملکرد اتاق توزین چگونه است؟
اتاق توزین بهعنوان یک محفظه کنترلشده، با هدف کاهش انتشار ذرات آلاینده طراحی شده است و نقش کلیدی در افزایش ایمنی اپراتور و جلوگیری از آلودگی محیط دارد. این اتاقها معمولا در مراحل حساس تولید، مانند توزین مواد اولیه پودری یا سمی، مورد استفاده قرار میگیرند. در ادامه نحوه عملکرد آن را توضیح میدهیم.
کنترل آلودگی متقاطع
یکی از مهمترین وظایف اتاق توزین، جلوگیری از آلودگی متقاطع میان مواد مختلف یا میان محصول و محیط است. در صنایع دارویی و شیمیایی، حضور حتی مقدار ناچیزی از یک ماده در خط تولید مادهای دیگر میتواند منجر به آلرژی، عوارض دارویی یا حتی خسارتهای اقتصادی شود. اتاق توزین با طراحی خاص خود، فشار منفی داخلی ایجاد میکند که مانع از خروج ذرات آلاینده میشود. این فشار منفی موجب میشود تا هوای داخل اتاق به بیرون نشت نکرده و برعکس، هوای بیرون به داخل کشیده شود. این ویژگی از انتشار مواد مضر به محیط جلوگیری کرده و ایمنی بالایی فراهم میآورد. سیستم فیلتراسیون این اتاقها معمولا سهمرحلهای است و شامل فیلتر ( G4 ) ذرات درشت، فیلتر (F9) ذرات میکرونی و فیلتر HEPA کلاس H13) یا (H14 ذرات با اندازه 0.3 میکرون و کوچکتر است که میتواند بازدهی بالای 99.995٪ داشته باشد.
سیستم تهویه هوای عمودی
در اتاقهای توزین، جریان هوای لامینار به صورت عمودی از بالا به پایین حرکت میکند. این جریان نهتنها ذرات معلق را به سمت پایین هدایت کرده و از پراکندگی آنها در هوا جلوگیری میکند، بلکه از آلودگی محیط نیز ممانعت به عمل آورده و خطرات احتمالی برای اپراتور را به حداقل میرساند.
فنهای سانتریفیوژ که در بخش بالایی دستگاه نصب شدهاند، هوای فیلترشده را از بالا وارد سیستم میکنند. این هوا پس از عبور از محیط کار، مجدداً توسط فیلترها تصفیه میشود. این چرخه مداوم، ثبات شرایط و ایمنی بالا را در فرآیند توزین تضمین میکند.
اجزای اصلی یک اتاق توزین
اتاق توزین از اجزای مختلفی تشکیل شده است که هرکدام نقشی حیاتی در عملکرد بهینه آن دارند. این اجزا شامل بدنه استیل ضد زنگ، سیستم فیلتراسیون چندمرحلهای، نمایشگر و سنسور فشار برای مانیتورینگ وضعیت فیلترها و سیستم هشدار پرشدگی فیلتر است. در ادامه به بررسی این ساختارها میپردازیم.
بدنه استنلس استیل ضد زنگ
اتاقهای توزین عموماً از استنلس استیل ضدزنگ با گرید ۳۰۴ یا ۳۱۶ ساخته میشود که بهدلیل مقاومت عالی در برابر خوردگی، زنگزدگی و مواد شیمیایی، گزینهای ایدهآل محسوب میشوند. استیل گرید ۳۱۶ با افزودن مولیبدن به ترکیب خود، مقاومت بهتری در برابر اسیدها و نمکها از خود نشان میدهد و بههمین دلیل در صنایع حساسی مانند داروسازی و بیوتکنولوژی کاربرد گستردهای دارد. سطح صیقلی و بدون منفذ این متریال، امکان نظافت و ضدعفونی آسان را فراهم میآورد و از تجمع آلودگی جلوگیری میکند. مطابق استانداردهای سازمان غذا و داروی آمریکا (FDA)، استفاده از مواد با قابلیت شستوشو و ضدعفونی آسان در بخشهایی که با مواد دارویی در تماس هستند، الزامی است.
سیستم فیلتراسیون چندمرحلهای
یکی از مهمترین اجزای اتاق توزین، سیستم فیلتراسیون چندلایه آن است که وظیفه اصلی حذف ذرات معلق و آلایندهها از هوای داخلی را بر عهده دارد. این سیستم معمولا شامل مراحل زیر است:
- فیلتر اولیه G4: برای حذف درشت مانند گرد و غبار
- فیلتر میانرده F8 یا F9: حذف ذرات ریزتر با بازدهی حدود 85 تا 95 درصد
- فیلتر HEPA کلاس H13 یا H14: با حذف ذرات با اندازه 0.3 میکرون و کوچکتر با راندمان بیش از 99.99٪
- نمایشگر و سنسور فشار: سنسورهای فشار دیفرانسیلی برای پایش عملکرد فیلتر و نمایش دیجیتال فشار در دو سمت فیلتر. در صورت فراتر رفتن فشار از حد مجاز، هشدار تصویری یا صوتی فعال میشود.
| ویژگی | توضیحات |
|---|---|
| کاربرد | توزین، نمونهبرداری و جابجایی مواد پودری در محیط ایمن |
| جنس بدنه | استنلس استیل 304 یا 316 |
| سیستم فیلتراسیون | پیشفیلتر G4 / فیلتر میانی F7-F9 / فیلتر HEPA H13-H14 |
| نوع جریان هوا | لامینار عمودی با فشار منفی |
| سرعت هوا | حدود 0.36 تا 0.54 متر بر ثانیه |
| روشنایی | حداقل 500 لوکس |
| کنترل و پایش | پنل کنترل، تنظیم دور فن، سنسور فشار تفاضلی |
| ایمنی | جلوگیری از انتشار ذرات، محافظت اپراتور و محیط |
| قابلیت سفارشیسازی | ابعاد، نوع فیلتر، شدت جریان هوا، نوع کنترل |
مزایا و کاربردهای اتاق توزین در صنایع مختلف
اتاق توزین در صنایع مختلفی از جمله داروسازی، شیمیایی، غذایی و آرایشی مورد استفاده قرار میگیرد و نقش مهمی در کنترل آلودگی و ایمنی دارد.
نکات مهم در خرید و نصب اتاق توزین
- مناسبت با فضای کارگاه: بررسی دقیق ابعاد محل، ارتفاع سقف، و سیستم تهویه برای انتخاب اتاق مناسب
- سطح صدای مجاز: کمتر از 65 دسیبل برای سلامت شنوایی اپراتور
- سیستم روشنایی: حداقل 500 لوکس، یکنواخت، بدون سایه
- قابلیت تعویض آسان فیلترها: طراحی کشویی برای سرویس سریع و بدون توقف تولید
- برق مصرفی مناسب: هماهنگ با زیرساخت تابلو برق واحد تولیدی
روشهای نگهداری و کالیبراسیون
- تعویض دورهای فیلترها: بر اساس ساعت کارکرد یا افت فشار
- بررسی عملکرد فن: پایش ماهانه صدا، سرعت و دبی هوا
- کالیبراسیون سنسورها: هر شش ماه با تجهیزات مرجع
- ضدعفونی سطوح: با الکل ایزوپروپیل ۷۰٪ به صورت هفتگی یا ماهانه
سخن آخر:
اتاق توزین (Weighing Booth) یکی از تجهیزات ضروری در صنایع دارویی، غذایی و شیمیایی است که با طراحی مطابق استانداردهای GMP، سه کارکرد اصلی: کنترل آلودگی، حفاظت از اپراتور و دقت در توزین مواد حساس را ارائه میدهد. این سیستم مجهز به فیلترهای HEPA ، طراحی ارگونومیک و قابلیت سفارشیسازی بوده و با ایجاد محیطی کنترلشده، کیفیت فرآیندهای تولید را تضمین میکند.
سوالات متداول :
پاسخ: اتاقکهای توزین از آلودگی متقاطع جلوگیری کرده و دقت در توزین مواد مؤثر دارویی (APIs) را تضمین میکنند. این تجهیزات برای رعایت شرایط GMP در محیطهای کنترلشده الزامی هستند.
پاسخ: فیلترهای HEPA با بازدهی 99.97% برای ذرات 0.3 میکرون مطابق استاندارد (ISO 14644-1) از انتشار ذرات خطرناک جلوگیری میکنند. این فیلترها به ویژه در نمونهبرداری از مواد استریل طبق USP <797> حیاتی هستند.
پاسخ: فشار منفی (10-15 پاسکال) از خروج مواد خطرناک به محیط کار جلوگیری میکند. این ویژگی مطابق استاندارد EN 12469 برای محافظت از اپراتور در برابر مواد سمی و قابل اشتعال طراحی شده است.
